Ostatnia aktualizacja: 2008-07-03


ZA WYSOKIE OPŁATY ZA EMISJĘ METANU


Górnicza Izba Przemysłowo – Handlowa wystosowała do ministra środowiska Macieja Nowickiego pismo z opinią o projekcie rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska.

W projektowanym rozporządzeniu podwyższono stawki opłat za korzystanie ze środowiska. Generalnie propozycja ta nie budzi zastrzeżeń, gdyż w zdecydowanej większości przypadków obecnie obowiązujące stawki opłat są indeksowane wskaźnikiem inflacji za rok 2007. Jeden z wyjątków od tej reguły stanowi stawka opłaty za emisję do powietrza atmosferycznego metanu, której wysokość zwiększono 21-krotnie z 0,23 zł/Mg do 4,83 zł/Mg 

Wg GIPH -tak drastyczne podwyższenie opłaty nie znajduje uzasadnienia i jest nie do przyjęcia z co najmniej następujących powodów: 

  1. Wydzielanie metanu w kopalniach węgla kamiennego jest zjawiskiem naturalnym związanym z procesem produkcji węgla. Tylko niewielką część wydobywającego się z górotworu metanu, można ująć systemem rurociągów i wykorzystać do produkcji energii. Większość emitowanego metanu posiada stężenie zbyt niskie, by móc go efektywnie zagospodarować na obecnym poziomie technologii jego odzysku. Gaz ten musi być odprowadzany do atmosfery wraz z powietrzem przewietrzającym kopalnie, a jego ilość, ze względów bezpieczeństwa, jest dokładnie monitorowana. Górnictwo węgla kamiennego odpowiada zaledwie za kilka procent metanu emitowanego do atmosfery w wyniku działalności człowieka. Znacząca większość emisji pochodzi z innych działów gospodarki i jest wielkością niemierzalną (np. uprawa niektórych roślin, hodowla bydła, straty na liniach przesyłowych i zbiornikach gazu ziemnego). W tej sytuacji emitenci metanu spoza górnictwa węglowego nie mogą być w ogóle obciążani przedmiotowymi opłatami, gdyż ich emisji nie da się określić, a przedsiębiorcy górniczy będą ponosić wysokie koszty tylko dlatego, iż zostali zobowiązani do prowadzenia szczegółowego monitoringu zagrożenia metanowego. Takie podejście pozostaje w sprzeczności z zasadą równego traktowania podmiotów gospodarczych. 
  2. Dla określenia stawek opłat dla poszczególnych gazów, w tym dla metanu, autorzy projektu zaadoptowali jedną z hipotez naukowych, która została sporządzona na potrzeby Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu. Na podstawie dyskusyjnego współczynnika globalnego ocieplenia (GWP) przyjęli, iż metan jest gazem 21 razy silniej wpływającym na efekt cieplarniany niż CO2 i dlatego tyle razy wyższa ma być opłata za jego emitowanie. Rozwiązanie takie musi budzić uzasadnione kontrowersje, gdyż nie wynika ono z prawodawstwa UE ani też z postanowień Protokołu z Kioto, oparte jest o niezweryfikowane badania, a wywołuje poważne perturbacje dla polskiego przemysłu wydobywczego. 
  3. W przypadku górnictwa węgla kamiennego, wobec braku realnych możliwości ograniczenia emisji metanu w kopalniach proponowane stawki opłat stanowią wyłącznie dotkliwy podatek dla tej branży, który zupełnie nie może oddziaływać na poziom emisji tego gazu. W „Ocenie Skutków Regulacji” pominięto kwestie wpływu wprowadzenia tak drastycznych podwyżek opłat za korzystanie ze środowiska na konkurencyjność i funkcjonowanie górnictwa węgla kamiennego. Tymczasem 21-krotny wzrost stawki za emisję metanu powoduje dodatkowe obciążenie górnictwa węgla kamiennego kwotą 2 352 000 zł rocznie (oszacowana na podstawie wielkości emisji metanu w roku 2007). 
W związku z tym GIPH uważa, że w Polsce istnieje potrzeba opracowania zupełnie nowego mechanizmu ustalania stawek opłat za gazy i pyły wyprowadzane do powietrza, który winien pełnić funkcję bodźcową dla podmiotów mających realny wpływ na poziom emisji i uwzględniać specyfikę prowadzonej działalności gospodarczej. Z punktu widzenia górnictwa węgla kamiennego zasadnym byłoby zróżnicowanie emisji metanu i wyłącznie z opłat tej części gazu, która jest odprowadzana z kopalń drogą wentylacyjną w celu zapewnienia odpowiedniego bezpieczeństwa pracy.
Do czasu wypracowania nowych zasad określania wysokości opłat, Izba wnosi o przyjęcie w opiniowanym rozporządzeniu stawki opłat za emisję metanu na poziomie takim jak dotychczas tj. 0,24 zł/Mg.
Górnicza Izba Przemysłowo - Handlowa; ul. Kościuszki 30; 40-048 Katowice; tel. 0-32-757-32-39, 0-32-757-32-52; 0-32-757-38-21